Terwijl de zomer op volle toeren draait, zitten wij bij Brugge Dialoogstad allesbehalve stil.
Achter de schermen wordt er getekend, geschoven, gedacht, gezaagd, gepuzzeld en vooral: verder gebouwd aan Armoede schendt mensenrechten. Mensen maken het verschil.
En deze keer nemen we dat puzzelen behoorlijk letterlijk.
Want dit is hem.
Een mens.
Opgebouwd uit verschillende puzzelstukken.
Op het eerste gezicht misschien gewoon een houten figuur.
Maar wacht nog even.
Want tegen oktober vertelt elk stukje een verhaal.
Geen mens bestaat uit één stukje
Armoede doet dat trouwens ook niet.
Je kunt iemand niet opdelen in wonen, inkomen, gezondheid, onderwijs, werk, vrije tijd of welzijn en vervolgens doen alsof die stukken los van elkaar bestaan.
Het ene grijpt voortdurend in op het andere.
Geen betaalbare woning? Dan komt er druk op je budget.
Financiële zorgen? Dan komt er stress.
Stress? Dan kan je gezondheid onder druk komen.
Geen vervoer? Dan wordt werk zoeken plots een heel andere opdracht.
Geen geld om deel te nemen? Dan wordt “erbij horen” een privilege.
Zo werkt armoede. Alles hangt samen.
En daarom kozen we bewust voor deze puzzel.
Niet omdat het mooi staat op een foto.
Wel omdat ze exact toont wat we willen zeggen:
als één stukje ontbreekt, klopt het geheel niet meer.
Begin september gaat de puzzel uit elkaar
En dat is precies de bedoeling.
Begin september halen we deze mens opnieuw uit elkaar.
De verschillende puzzelstukken vertrekken tijdelijk naar organisaties in Brugge die elke dag werken met mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie.
Elke organisatie adopteert één stuk.
Niet om er gewoon een logo op te kleven.
Dat zou ons nogal weinig interesseren.
We willen dat organisaties hun stukje claimen.
Dat ze erop tonen waar zij voor staan.
Wat zij dagelijks zien.
Waar mensen tegenaan lopen.
Welke onrechtvaardigheid hen blijft raken.
Welke stem te weinig gehoord wordt.
En vooral:
wat volgens hen anders moet.
Met woorden. Met beelden. Met kleur. Met een getuigenis. Met iets dat schuurt. Met iets dat raakt.
Het mag mooi zijn.
Maar het hoeft vooral niet braaf te zijn.
Daarna brengen we alles opnieuw samen
Want uiteindelijk is dat waar dit hele verhaal over gaat.
De organisaties krijgen tijdelijk één stukje in handen.
Maar tijdens de Week tegen Armoede komen alle stukken opnieuw samen.
En pas dan wordt die ene mens opnieuw zichtbaar.
Niet perfect gelijk.
Niet netjes uniform.
Gelukkig maar.
Elk stuk zal anders zijn.
Omdat elke organisatie vanuit een andere realiteit kijkt.
Omdat elke werking andere verhalen hoort.
Omdat mensen niet in één vakje passen.
Maar wanneer alle stukken opnieuw in elkaar vallen, ontstaat wél één geheel.
Eén mens.
En misschien is dat meteen de meest eenvoudige manier om uit te leggen waar deze campagne over gaat.
Want achter elk thema zit uiteindelijk iemand
We spreken graag over “armoede”.
Over cijfers.
Over doelgroepen.
Over beleid.
Over trajecten, dienstverlening en participatie.
Handige woorden.
Maar soms maken woorden het ook makkelijk om te vergeten waar het werkelijk over gaat.
Over mensen.
Over iemand die niet weet hoe de energiefactuur betaald moet worden.
Over een ouder die “nee” moet zeggen tegen een schoolactiviteit.
Over iemand die van loket naar loket wordt gestuurd en ondertussen vooral leert hoe vermoeiend het is om voortdurend hulp te moeten vragen.
Over iemand die niet minder dromen heeft.
Niet minder talent.
Niet minder recht op een goed leven.
Maar wel veel meer hindernissen krijgt.
Dat is geen individueel probleem. Dat is een maatschappelijk probleem.
En dus ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid.
En daar wordt het interessant
Want straks ligt er niet één organisatie achter deze puzzel.
Maar een hele groep.
Elk met een eigen stukje.
Elk met een eigen verhaal.
Elk met een eigen verantwoordelijkheid.
En precies daarom vinden we dit zo sterk.
Geen enkele organisatie kan zeggen:
“Wij lossen armoede wel even op.”
Gelukkig niet.
Maar niemand kan ook zeggen:
“Dat stukje is niet van ons.”
Want wonen raakt welzijn.
Onderwijs raakt inkomen.
Gezondheid raakt participatie.
Werk raakt mobiliteit.
Vrije tijd raakt erbij horen.
Beleid raakt uiteindelijk alles.
Armoede trekt zich bijzonder weinig aan van onze sectorgrenzen.
Misschien moeten wij dat dan ook wat minder doen.
De zomer is dus nog niet voorbij.
Maar het verhaal is al begonnen.
Op dit moment ziet de puzzel er nog kaal uit.
Hout.
Lijnen.
Lege vlakken.
Maar daar komt binnenkort verandering in.
Begin september gaan de stukken op pad.
En een paar weken later komen ze terug.
Anders.
Gekleurd.
Beschreven.
Misschien confronterend.
Hopelijk soms een beetje ongemakkelijk.
Maar vooral vol stemmen, ervaringen en engagement.
En wanneer we ze opnieuw samenleggen, willen we dat één ding onmogelijk nog te missen is:
armoede is nooit het probleem van één mens, één organisatie of één sector.
Het raakt ons allemaal.
En dus hebben we allemaal een stukje in handen.
De enige vraag is:
wat doen we ermee?
Armoede schendt mensenrechten.
Mensen maken het verschil.
Wordt vervolgd. Stukje per stukje.